Wielkopolska jako region etnograficzny - Andrzej Brencz - książka wyd. 1996

Opis

Wielkopolska jest nazwą najstarszej dzielnicy państwa polskiego, które stąd, z terytorium plemiennego Polan, wzięło swój początek. Od średniowiecza nazwa Wielkopolska wiąże się nierozerwalnie z terytorium leżącym w dorzeczu środkowej i dolnej Warty, lecz zasięg przestrzenny krainy zmieniał się wielokrotnie na przestrzeni wieków na skutek podziałów administracyjnych i wydarzeń politycznych.

Regiony mogą być – i często są – wyznaczane umownie, według dowolnie przyjętych, lecz uzasadnionych kryteriów. W powszechnej praktyce językowej funkcjonuje jednak kilka podstawowych typów regionów: geograficzny, historyczny, gospodarczy, polityczny, a zwłaszcza etnograficzny, zwany również kulturowym. Tym ostatnim terminem, według Słownika etnologicznego, określa się jakieś terytorium ze względu na odrębność lub ustrukturowanie cech kultury właściwych ludności stale to terytorium zamieszkującej.

Wielkopolska jako region etnograficzny ukształtowała się na podłożu wcześniej powstałego regionu historycznego. Obok cech kulturowych zasięg regionu współkształtują również specyficzne warunki fizjograficzne krainy geograficznej. W przypadku Wielkopolski wyznaczają one północną i południową granicę regionu. Na północy tworzy ją rzeka Noteć, której szeroka, dawniej bagnista dolina stanowiła naturalną granicę Wielkopolski. Na północ od Noteci ciągnie się kulturowa strefa przejściowa wielkopolsko-krajeńska, a na północno-wschodnim odcinku Noteć oddziela Wielkopolskę od Kujaw.